Şehrin Görünmez Dişlileri: Her Gün Baktığımız Ama Asla Göremediğimiz "Arka Plan" İnsanları

Modern şehir devasa bir sahnedir. Bizler bu sahnenin başrol oyuncuları olduğumuzu düşünerek aceleyle bir yerlere koşturur, telefon ekranlarımıza bakar, bitmeyen teslim tarihlerine ve kişisel krizlerimize yetişmeye çalışırız. Şehir hayatının o yüksek ritmi içinde gözümüzün önünde duran ama zihnimizin arka plan olarak kodlayıp elediği, dekorun bir parçası haline getirdiği yüzlerce insan vardır. Onlar olmasa bu devasa makine bir gün bile dönmez; varlıkları ancak yoklukları –yani sistem aksadığı zaman– fark edilir.

Dekorun Parçası

Sabahın ilk ışıklarında, henüz kimse uyanmamışken sokakları temizleyen belediye işçisinin süpürge sesini duyarız ama o sese bir yüz yakıştıramayız. Metronun turnikesinde bekleyen güvenlik görevlisi, plazanın girişinde her gün kartımızı bastığımız turnikenin yanındaki o siluet, her gün masamıza kahveyi bırakan o garson… Hepsi şehir haritasının isimsiz kahramanlarıdır.

Sosyolojide buna "kentsel körlük" deniyor. İnsan zihni, maruz kaldığı aşırı uyarıcı bombardımanından korunmak için sadece kendi hedefine odaklanır ve çevresindeki insanları insani özelliklerinden sıyırıp birer işlev haline getirir. Kurye artık bir insan değil, paketi getiren nesnedir; garson ise yemeği taşıyan araçtır.

Maskenin Arkasındaki Hayatlar

Oysa o üniformaların, yansıtıcı yeleklerin ve kaskların arkasında muazzam bir hikâye havuzu gizlidir. Her gün bindiğiniz otobüsün şoförü, muhtemelen sabaha karşı direksiyonun başına geçip yüzlerce insanın can sorumluluğunu taşırken evdeki hasta çocuğunu düşünüyor olabilir. Gece yarısı siparişinizi getiren o kurye belki de üniversite harçlığını çıkarmaya çalışan bir gençtir. Ofisimizin çöpünü boşaltan temizlik görevlisi kadın, kim bilir hangi zorluklara göğüs gererek evladını okutmaya çalışıyordur.

Bizler kendi küçük dünyamızda büyük fırtınalar koptuğunu sanırken, şehrin arka planındaki bu insanlar fırtınanın tam ortasında sessizce hayatta kalma mücadelesi verirler.

Fark Etmenin Değeri

Bu şehri yaşamak; sadece lüks kafelerinde oturmak, caddelerinde yürümek değildir. Bu şehri yaşamak, onun insani dokusunu hissetmektir. Arka plan insanlarını fark etmek, bizi modern çağın en büyük hastalığı olan bencillikten ve yabancılaşmadan korur.

Bir sabah turnikeden geçerken güvenlik görevlisine sadece kartı uzatmakla kalmayıp gözlerinin içine bakarak bir "Günaydın" demek, paketi teslim eden kuryeye "Kolay gelsin, teşekkürler" demek çok küçük adımlar gibi görünür; ancak o insanların üzerindeki görünmezlik pelerinini yırtıp atar. Onlara birer dekor değil, bu hayatın ortakları olduğunu hatırlatır.

Bir daha sokağa çıktığınızda etrafınıza biraz daha dikkatlice bakın. Sahne arkasındaki o dev kadroyu göreceksiniz. Ve belki de o zaman şehir, gözünüze çok daha insani ve çok daha anlamlı gelecek.

Sanatla kalın.

Fatma Ayten Özgün

Haber: HaberSanat.org